Mũi Cửa Khẽm

Cái cảm giác mát lạnh như trong một tủ kem khổng lồ khi đứng trên núi Bà Nà, trong những sớm mai hay chiều hôm có lẽ sẽ khiến nhiều người muốn quay lại đây nghỉ dưỡng.

Nhưng dõi theo thông tin thời sự những ngày qua, nếu được đến Đà Nẵng, giờ đây cái tên mũi Cửa Khẽm dường như hấp dẫn hơn. Không phải vì dự án du lịch nghỉ dưỡng mà một doanh nhân người Trung Quốc dự định đổ tiền xây dựng ở đây đã xong. Dự án này sẽ không bao giờ xong vì chính quyền địa phương đã quyết định chấm dứt số phận của nó. Những ai quan tâm sẽ muốn đến mũi Cửa Khẽm – nơi núi Hải Vân đâm ra biển - để tận mắt nhìn ra biển Đông, tận hiểu vì sao nhiều vị đại biểu Quốc hội, tướng lĩnh quân đội đã phản đối dự án trên, phản đối việc để cho người nước ngoài đứng chân trên một vị trí nhạy cảm về quốc phòng, an ninh.

Theo một số nhà nghiên cứu, cho đến giữa thế kỷ 19, địa danh "Đà Nẵng" vẫn còn là tên gọi của một vùng lãnh thổ gắn liền với một cửa biển. Các vua triều Nguyễn từ Gia Long đến cả Tự Đức nghiêng về ý nghĩa phòng thủ của nơi này hơn là phát triển Đà Nẵng thành một đô thị sầm uất. Vì vậy mà thời kì này Đà Nẵng được gọi là một "tấn", tức là một vị trí trọng yếu phòng thủ. Cho đến khi Pháp khai hỏa xâm chiếm thì Đà Nẵng vẫn chỉ là một vị trí, một địa bàn chiến lược về quân sự và chưa từng là một địa danh chỉ đơn vị hành chính.

Lịch sử còn ghi hơn 150 năm trước, Đà Nẵng là nơi mà quân Pháp chọn nổ phát súng tấn công đầu tiên vào năm 1858. Lịch sử đã lặp lại. Theo các sự kiện chính thức, sự can thiệp của Mỹ vào Việt Nam được coi là bắt đầu vào năm 1965, khi các nhóm quân viễn chinh Mỹ đầu tiên thuộc lữ đoàn 9 thuỷ quân lục chiến đổ bộ lên Đà Nẵng. Hình ảnh chiếc tàu há mồm nhả đoàn quân Mỹ súng trong tay lăm lăm tiến lên bờ (chưa rõ thuộc quận Thanh Khê hay Liên Chiểu) trở nên nổi tiếng thế giới.

Dưới thời lãnh đạo của ông Nguyễn Bá Thanh, khu vực tàu há mồm đổ quân đã trở thành bãi biển đẹp của tuyến đường Nguyễn Tất Thành. Tuy nhiên, có vẻ như vị trí đích xác dấu vết của sự kiện quan trọng đó thì chưa được xác định.

Một vị trí có thể bị xoá nhoà theo thời gian, nhưng lịch sử thì không nên bị quên lãng: Đà Nẵng là cửa biển, là một vị trí trọng yếu phòng thủ. 
Ngoài kia là biển Đông, là Hoàng Sa, Trường Sa ruột thịt, thiêng liêng.

Xin đừng lơ đãng vì “thiêng liêng” hai chữ dự án!
Võ Văn Thành

oQuân Mỹ đổ bộ lên bãi biển Xuân Thiều có mật danh: Red Beach 2. (Nguồn: Tạp chí LIFE-Mỹ).