"Con đường tỷ phú"


Cuối tuần đọc hồi ký của Rich DeVos, người đồng sáng lập Tập đoàn AMWAY. Câu chuyện dài nhưng có thể tóm tắt là nhân vật chính trở nên giàu có như cái tên của ông (Rich), nhờ vào ý chí khởi nghiệp từ thời trẻ khi không muốn theo đuổi một cuộc đời làm công ăn lương đơn thuần.

Theo cách mà Rich DeVos kể lại, người Mỹ này đã khởi nghiệp thật dễ dàng. Dự án đầu đời của ông và một người bạn thân là mở… công ty hàng không, cho thuê và dạy học lái máy bay. Không thể tin được hai chàng trai trẻ măng mới rời quân ngũ, trong túi chỉ có vài trăm đô la lại có thể bắt đầu một dự án kinh doanh như vậy. 

Đúng là tự do kinh doanh kiểu Mỹ.

Câu chuyện khởi nghiệp của Rich DeVos diễn ra vào thập niên 1940. Nghĩ lại thế hệ tôi, những người lớn lên trong thập niên 1990 và cách nửa vòng trái đất, phần nhiều bước chân vào đời mong muốn trở thành kỹ sư, bác sĩ, sĩ quan, giáo viên, công chức, nhà báo… 

Những mong muốn thật đẹp. Vấn đề là số quyết tâm trở thành doanh nhân, bắt tay vào làm một cái gì đó để khởi nghiệp tuy có nhưng không nhiều. Ít lắm.

Những năm gần đây tình hình đã khác. Hai chữ khởi nghiệp hoặc theo tiếng tây là startup xuất hiện nhiều hơn. Một phần quan trọng nhờ môi trường kinh doanh từng bước được cải thiện. Tuy nhiên so sánh trong khu vực thì vẫn thuộc nhóm bét bảng ASEAN. Vậy nên dù tình hình đã khác nhưng còn nhiều vướng víu lắm. 

Chẳng hạn, vừa qua Thủ tướng Chính phủ nói Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia ban hành đã lâu mà có lãnh đạo một số tỉnh chưa biết. Dĩ nhiên chưa biết thì chưa có kế hoạch triển khai.

Hai đạo luật được xem như “cuộc cách mạng” về tinh thần tự do kinh doanh là Luật doanh nghiệp và Luật đầu tư mới, đang phát sinh một số vướng mắc sau khi có hiệu lực vào đầu tháng 7 này cũng ít được quan tâm so với các vấn đề xã hội khác. Ví dụ chuyện cô giáo cung bọ cạp gì đó. Tất nhiên không thể so sánh những chủ đề giải trí với pháp luật kinh doanh khô khan. Nhưng không quan tâm đúng tầm chuyện này thì lấy đâu nguồn đóng thuế, lấy đâu nguồn chi quảng cáo cho các cơ quan báo chí, và lấy đâu nguồn cung đại gia... 

Nhìn ra thiên hạ, con đường tạo nên các tỷ phú là để người dân thật sự yên tâm, hứng khởi trong môi trường “được làm những gì luật không cấm” – Điều mà hai đạo luật nêu trên đã có trong văn bản, nhưng có vẻ như chưa nhận được nhiều sự quan tâm để thúc đẩy trong đời sống xã hội.

Võ Văn Thành
vovanthanh.com