Nông thôn mới của Park Chung Hee



Thật tình cờ, ngày 12-11-2015, Quốc hội thông qua gói ngân sách “khủng” lên tới hơn 193 nghìn tỷ đồng (tương đương khoảng trên dưới 9 tỷ USD) cho chương trình xây dựng nông thôn mới từ nay đến năm 2020. 
Cùng ngày ở Hà Nội diễn ra hội thảo về cựu lãnh đạo Hàn Quốc Park Chung Hee, và hội thảo này đã dành nhiều thời gian để nghe TS Đặng Kim Sơn - nhà nghiên cứu về “tam nông” hàng đầu VN – trình bày về chương trình phát triển nông thôn mới (Semaul Undong) đặc sắc của Hàn Quốc. Người đặt nền móng và đưa Semaul Undong trở thành một kỳ tích là nền tảng và động lực cho “kỳ tích sông Hàn” chính là Park Chung Hee.
Chắc chắn mọi người Việt Nam đều biết rõ Park Chung Hee là người đã cử hàng vạn quân Nam Hàn tham chiến tại miền Nam nước ta. Cũng như Đặng Tiểu Bình của Trung Quốc đã phát động cuộc chiến tranh biên giới năm 1979. Không biết rõ điều đó là không có trái tim, nhưng không nhìn thấy những bài học kiến thiết quốc gia từ những nhân vật như vậy là không có cái đầu.
Cách đây ít hôm, báo Tuổi trẻ chạy một tít lớn trên trang nhất về chuyện một huyện nghèo ở tỉnh Bạc Liêu vung tay quá trán, vay tiền làm nông thôn mới dẫn đến nợ nần tứ tung. Cho dù chủ trương đúng, tình trạng chạy theo phong trào là khá phổ biến theo nhận xét của nhiều vị đại biểu Quốc hội vừa đi giám sát về. Điều khiến họ trăn trở nhất là thu nhập của bà con nông dân nhiều nơi chưa tăng mà nợ đã tăng.
TS Đặng Kim Sơn cho biết đường hướng tác động của Park Chung Hee để vực dậy nông thôn Hàn Quốc khác hẳn với mọi tổ chức khác. Các tổ chức khác thường là cho tài nguyên, xây dựng công trình, cho điện đường trường trạm, cấp tiền; như Việt Nam hiện nay cũng vậy. 
Park Chung Hee làm cách khác. Ông ta trước hết giúp người dân tăng cường năng lực để phát động chính sức mạnh của mình. Ông đề cao 3 vấn đề: chăm chỉ, tự chủ và hợp tác. “Tôi nghĩ rằng vấn đề không phải là xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế nông thôn, không phải là vấn đề cho vốn mà vấn đề chính là thay đổi tư duy người dân. Làm thế nào người dân nông thôn trở nên năng động như đô thị, năng động theo cơ chế cộng đồng. Đây là chìa khóa đặc biệt mà không ai nhìn thấy” – TS Đặng Kim Sơn nói.
Park Chung Hee đã giao cho bộ nội vụ chỉ huy chương trình nông thôn mới mà không cần bộ nông nghiệp và câu chuyện chính là tổ chức thể chế, là con người. Nhà lãnh đạo này lên một lịch làm việc với toàn bộ các làng của toàn quốc, và cứ chiều thứ 7 sẽ đến thăm 1 làng mà không thông báo trước. Trong cuộc đời mình, ông đã thực hiện được lịch biểu đã đề ra.
Các cuộc họp chính phủ dùng 15 phút cuối cùng mời 2 lãnh đạo của một thôn đến ngồi thảo luận cùng, khi có vấn đề cần xử lý ông sẽ chỉ mặt từng bộ trưởng và điều hành ngay, biến cuộc họp nội các thành cuộc họp giao ban nông thôn mới và tiến hành điều đó suốt cuộc đời. Chính ông sáng tác bài hát về nông thôn mới, hàng loạt những việc ông làm chủ yếu tác động vào tinh thần, thay đổi tư duy để đưa phong trào nông thôn mới thành phong trào cả nước, của toàn dân.
TS Đặng Kim Sơn cho biết, những ngày vừa qua lãnh đạo bộ ngành chúng ta trao đổi với phía Hàn Quốc và rút kinh nghiệm rất nhiều, và đến nay 3 chương trình lớn của chúng ta “xóa đói giảm nghèo, nông thôn mới, phát triển đồng bào dân tộc” đều thống nhất lấy cách tiếp cận: Huy động nhân dân, xây dựng nội lực cộng đồng để làm sức mạnh chính, đây là chiến dịch mà chúng ta lấy ý tưởng từ chương trình Sameul Undong của Hàn Quốc. 
Các bài học từ Hàn Quốc về xây dựng nông thôn mới nói riêng, xây dựng một quốc gia nói chung có thể tìm đọc qua nghiên cứu của TS Đặng Kim Sơn hoặc cuốn sách mới phát hành về nhân vật gây nhiều tranh cãi Park Chung Hee. 
Để 9 tỷ USD thực sự mang lại sức sống mới cho nông thôn, đã đến lúc chuyển đổi từ xin - cho sang giao quyền tự chủ cho người nông dân!!!
Võ Văn Thành