Tanzania - đất nước Châu phi xa xôi

Sau nửa ngày bay qua biển Ấn Độ, thành phố Dar es Salaam (Tanzania) hiện ra dưới tầm mắt. Đêm, ánh điện tạo thành những vùng sáng lớn, chỉ dấu nơi đô thị phát triển.
Sân bay quốc tế hơi cũ và nhỏ, phố xá cũng be bé, mặt đường không được tốt lắm và hầu như không có xe máy. Tanzania có thu nhập đầu người khoảng 800 USD, quy mô kinh tế trên 50 tỷ USD, và họ đã bỏ qua giai đoạn xe máy để đi thẳng lên văn minh ôtô.
Xe hơi đời mới rất nhiều trên đường phố, vấn nạn tắc đường thì cũng như bất cứ đâu trên thế giới. Nhiều cảnh sát giao thông là nữ, trong đồng phục trắng và vòng một, vòng hai, vòng ba đều to như nhau.

Đường phố Dar es Salaam về đêm
Dar es Salaam là trung tâm kinh tế lớn nhất của Tanzania, nơi đặt Phủ tổng thống, nhưng không phải Thủ đô. Từ năm 1966, thủ đô của Tanzania đã chuyển từ Dar es Salaam tới Dodoma, tuy nhiên nhiều cơ quan chính phủ vẫn đặt ở thủ đô cũ. Có lẽ vì vậy, Tanzania là đất nước hiếm hoi trên thế giới mà nguyên thủ các nước đến thăm, làm việc có thể không cần ghé qua thủ đô Dodoma.
Phủ tổng thống nằm cạnh bờ biển, phía trước là một đoạn đường cong chạy dọc theo Ấn Độ Dương, nơi từng được đặt tên đơn giản là Ocean Road. Trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Barack Obama đến Tanzania vào năm 2013, cung đường cong mềm mại này đã được đặt tên mới: Barack Obama Drive. 

Có một bến cảng nhỏ và chợ cá nằm ngay góc đường rẽ vào cổng chính Phủ tổng thống, nơi du khách dễ dàng cảm nhận được mùi tanh nồng đặc trưng của đời sống dân dã. Như vậy là người đàn ông quyền lực nhất nước và ngư dân ở cách nhau chỉ một hàng rào.
Barack Obama Drive
Từng là thuộc địa của Vương quốc Anh, trình tiếng Anh của người dân cũng như quan chức Chính phủ rất ấn tượng, họ sử dụng tiếng Anh thông thạo gần như tiếng mẹ đẻ. Các sạp báo trên đường phố có nhiều báo chí bằng tiếng Anh, nổi bật như “the Guardian”, “Forbes”…
Sạp báo trên đường phố
Chắc chắn là cùng với đỉnh núi Kilimanjaro cao nhất châu Phi và những khu bảo tồn thiên nhiên - safari hàng đầu thế giới, điểm mạnh của Tanzania là tiếng Anh và chính trị khá ổn định. Trong khi nhiều nước Châu Phi xung quanh điêu tàn vì nội chiến thì Tanzania bình yên hơn, tuy còn rất nghèo. Bên cạnh nguồn thu lớn từ du lịch, nông nghiệp là “mặt trận chính” của đất nước hơn 50 triệu dân này với 90% dân số ở nông thôn.
Viettel đã đầu tư vào Tanzania khoảng hơn 300 triệu USD trong một dự án có quy mô trên 700 triệu USD, quân số hiện gần 300 người Việt Nam và nhiều nhân viên là người bản địa. Dự án đã thành công bước đầu với hơn một triệu thuê bao sau một năm triển khai, nhưng dự báo về lâu dài sẽ phải cạnh tranh khốc liệt vì Tanzania hiện có 6 nhà mạng, gồm các ông lớn đến từ Anh, Thuỵ Điển, Ấn Độ… Nhà mạng lớn nhất ở Tanzania hiện là Vodacom với khoảng 11 triệu thuê bao.


Kỷ niệm tác nghiệp ở Tanzania

Ở Tanzania chỉ có duy nhất một gia đình người Việt Nam định cư lâu dài. Thật tiếc, ngắm nhìn đường phố Dar es Salaam lúc chiều xuống, tôi thầm nghĩ sang đây mở quán phở Hà Nội hay là cửa hàng tạp hoá chắc là cũng kiếm sống được. Có lẽ vì xa xôi quá.
(Tháng 3/2016)

Võ Văn Thành