VinFast & kinh tế tư nhân

Câu chuyện hài hước thời thượng trong những ngày này là một người Việt tiêu biểu sẽ sinh ra ở Vinmec, học trường Vinschool, đi xe Vinfast, ở nhà Vinhome, mua sắm ở Vinmart. Nếu Vingroup làm dự án nghĩa trang nữa coi như là khép kín.
Hài hước nhưng không hẳn tếu táo vì hơn 60% trong đó đã hiện thực. Và khi Vingroup công bố dự án ôtô Vinfast thì đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng.
Theo xếp hạng của Forbes Việt Nam, Vingroup đứng thứ ba trong số 40 thương hiệu công ty giá trị nhất Việt Nam, với gần 300 triệu đô la Mỹ. Đứng đầu là Vinamilk với 1,7 tỷ USD; thứ hai là Viettel khoảng hơn 800 triệu USD.
Xin lưu ý đây chỉ là giá trị thương hiệu, hiểu nôm na như là tên tuổi công ty. Ngày hôm nay Vingroup tổ chức lễ khởi công xây dựng tổ hợp sản xuất ôtô VinFast. Đọc qua các comment trên báo cũng như facebook thì thấy nhìn chung cộng đồng khá hào hứng.
Do đây là một sự kiện mới nên chưa có nhiều ý kiến chuyên gia về công nghiệp ôtô phân tích sâu, nhưng sự hào hứng qua cảm nhận ban đầu cho thấy trạng thái “nghi ngờ người giàu” không còn nhiều như vài năm trước.
Rõ ràng thương hiệu Vingroup đã có chỗ đứng về chất lượng. Tuy nhiên, tôi vẫn nghĩ rằng việc mua một chiếc điện thoại hay ôtô sẽ khác mua bất động sản.
Bất động sản về cơ bản là thấy được giá trị ngay. Còn điện thoại, ôtô có thể là câu chuyện khác. Ai cũng dễ dàng nói ủng hộ “người Việt Nam dùng hàng Việt Nam”. Nhưng, khi rút ví 10 triệu để mua Bphone hay 800 triệu để mua VinFast thì sẽ phải cân nhắc giữa một rừng thương hiệu uy tín nhập ngoại đã ăn sâu vào não.
Bên cạnh những ý kiến hào hứng, cũng đã có không ít bình luận nghi ngờ tính khả thi của dự án sản xuất ôtô thương hiệu Vietnam. Nhưng, đứng trước khát vọng lớn của doanh nhân, nếu dự án đó phù hợp quy định pháp luật và đóng góp cho nền kinh tế thì tôi cho rằng nên ủng hộ.
“Không bao giờ là thất bại, tất cả chỉ là thử thách”, đây là câu nói nổi tiếng của Chung Ju Yung – người khai sinh ra Tập đoàn Huyndai. Tuổi thơ nghèo khó, Chung Ju Yung đã nuôi dưỡng ước mơ và làm được nhiều điều mà khi ông bắt đầu, người Nhật và thế giới phương Tây nhìn vào cười nhạo, không tin vào kỳ tích sông Hàn.
Đó là Hàn Quốc. Còn ở Việt Nam thì niềm tin có vẻ như điều gì đó xa xỉ.
Trong thực tế nếu quay lại 10 năm trước, những gì khu vực kinh tế tư nhân đã làm hôm nay có thể là xem là kỳ tích. Nhìn vào danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất ở Việt Nam sẽ thấy các khủng long đều là những tỷ phú tự thân.
10 năm trước còn chưa nhiều người biết họ là ai, nhưng hôm nay họ đã một tay lo cả chục nghìn việc làm. Cụ thể như Vietjet với doanh thu hơn 27 nghìn tỷ đồng, hay Thế giới di động doanh thu trên 44 nghìn tỷ đồng.
Nhắc đến các dự án bất động sản của Vingroup, nhiều người thường đặt ra những câu hỏi về tính minh bạch, về quy hoạch đô thị.v.v… Nhiều người khác lại nhìn theo góc độ phát triển bất động sản – một lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế; giải quyết công ăn việc làm, tiêu thụ nguyên vật liệu và thay đổi diện mạo đô thị VN. Một người làm bất động sản lâu năm nói với tôi, Vingroup đã xây dựng một thế hệ nhà thầu bất động sản ngày càng chuyên nghiệp hơn, đáp ứng đòi hỏi gay gắt về tiến độ và chất lượng của chủ đầu tư. Chính quy trình quản trị hiện đại của một tập đoàn kinh tế tư nhân đã tạo nên điều đó.
Thật dễ hiểu vì sao đây là những điều gây tranh cãi, và thậm chí nhạy cảm dù đứng về bên nào.
10 năm sau sẽ ra sao? Khó dự đoán. Nhưng tôi tin tưởng kinh tế tư nhân sẽ là một trong những động lực chính của Việt Nam – dù đường vẫn còn xa và rất gập ghềnh. Suy nghĩ này dựa trên ít nhất hai điểm cốt lõi.
Thứ nhất, một xã hội muốn phồn vinh thì phải hun đúc và cổ vũ tinh thần doanh nhân. Samsung được thành lập cách đây 80 năm từ một doanh nghiệp nhỏ xuất khẩu trái cây và cá khô. Ngày nay họ là một tập đoàn đa ngành với 60 lĩnh vực sản xuất – kinh doanh khác nhau. Và chính họ đang đầu tư ở Việt Nam, giúp giải quyết hàng chục nghìn lao động cũng như đóng góp khoảng 30% xuất khẩu.
Thứ hai, chính câu chuyện Samsung hiện nay cho thấy bài học về chống thân hữu và tham nhũng. Toà án Hàn Quốc mới đây đã kết án ông Lee Jea-yong, Phó chủ tịch và thế hệ quản lý thứ 3 của tập đoàn này 5 năm tù giam. Điều may mắn là ở tầm cỡ như Samsung, họ đã xây dựng được một thương hiệu đủ uy tín và quy trình quản trị chuyên nghiệp để ít bị ảnh hưởng bởi biến động chính trị.
Các xã hội phát triển đều phải trả giá, chỉ hy vọng những nước đi sau thì ít hơn.
Dù sao, tôi có một giấc mơ giản dị. Đó là mọi người Việt Nam sẽ đi xe VinFast, dùng điện thoại Bphone, mặc đồ Việt Tiến, dưới chân là dép Biti’s, trong nhà dùng ổn áp Lioa, uống cà phê Trung Nguyên.v.v…
Vâng, giấc mơ đó nghĩa là người Việt thực sự tin dùng hàng Việt.
Võ Văn Thành